Phêrô Phanxicô Néron Bắc – Linh mục Thừa sai Paris
Tuổi thơ vất vả và ơn gọi hoán cải
Phêrô Phanxicô Néron sinh năm 1818 tại Pháp trong một gia đình đông con. Tuổi thơ ngài khá vất vả, phải đi chăn súc vật và nhiễm thói xấu từ bạn bè.
Tuy nhiên, năm 17 tuổi, một cuốn sách đạo đức đã làm thay đổi hoàn toàn cuộc đời ngài. Nhận ra tiếng Chúa gọi, ngài quyết tâm thay đổi lối sống, xin gia nhập chủng viện, sau đó vào Hội Thừa Sai Paris và được thụ phong linh mục năm 1848 với ước nguyện được dâng mạng sống tại xứ truyền giáo.
Hội nhập văn hóa và tận tụy giáo dục
Đến Việt Nam năm 1849, ngài lấy tên Việt là “Bắc” và nhanh chóng hòa nhập, sống như một người Việt Nam chính gốc, quen thuộc với cả món ăn dân dã như “tương cà”.
Ngài dồn tâm huyết vào việc đào tạo chủng sinh tại Kẻ Vĩnh, kiên nhẫn giảng dạy và có công lớn trong việc phiên dịch các sách toán học, triết lý và thần học từ tiếng Pháp sang tiếng Việt.
Hành trình lẩn trốn gian khổ
Khi vua Tự Đức ra chiếu chỉ cấm đạo gắt gao năm 1860, với vóc dáng cao lớn của người châu Âu, cha Bắc rất dễ bị phát hiện nên phải liên tục lẩn trốn.
Ngài trải qua những chuỗi ngày trốn trong rừng rậm, có lúc chịu đói khát đến ngất xỉu, hoặc phải ở ẩn trong lều lá chuối trên núi vắng suốt ba tuần, ăn cơm nguội với tương cà để tránh bị quan quân phát hiện.
Sự phản bội và lòng kiên trung
Giữa cơn bách hại, ngài bị một kẻ tên Luyện đam mê cờ bạc bán đứng để trừ khoản nợ 100 quan tiền. Bị bắt vào tháng 8 năm 1860, ngài từ chối việc giáo dân bỏ tiền ra chuộc để tránh cho họ bị liên lụy.
Trước mặt quan tòa, ngài thà cắn răng chịu 40 đòn roi rướm máu chứ nhất quyết không khai báo tên tuổi hay nơi ẩn náu để bảo vệ sự an toàn cho những người đã cưu mang mình.
“Ông Thần Sống” và phúc tử đạo
Trong thời gian bị giam giữ, ngài đã nhịn ăn suốt 21 ngày, chỉ uống nước lã, thân thể mang nhiều vết thương lở loét nhưng khuôn mặt lúc nào cũng vui tươi, bình an. Sự phi thường này khiến dân chúng kinh ngạc và tôn xưng ngài là “Ông Thần Sống”.
Ngày 3/11/1860, ngài thanh thản lãnh án chém đầu tại Sơn Tây, trọn vẹn dâng hiến nắm xương tàn cho quê hương thứ hai. Ngài được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II tôn phong Hiển thánh năm 1988.
Đoạn đúc kết: Tình yêu hội nhập và Lễ sinh tế tột cùng
Cuộc đời Thánh Phêrô Phanxicô Néron Bắc là một bản tình ca tuyệt đẹp về sự từ bỏ và hội nhập trọn vẹn. Ngài không mang tâm thế của một người ngoại quốc đến để ban phát, mà đã tự nguyện “hủy mình ra không” để trở thành một người Việt Nam thực thụ, từ cái tên “Bắc”, bát nước cháo, cho đến bữa cơm nguội với tương cà. Giữa cơn bách hại khốc liệt, ngài mang hình ảnh của một vị Mục tử nhân lành sẵn sàng thí mạng vì đoàn chiên: thà cắn răng chịu 40 đòn roi rướm máu chứ tuyệt đối không hé môi phản bội những người đã cưu mang mình. Sự vĩ đại nhất của ngài không chỉ nằm ở giây phút vung gươm tử đạo, mà rực rỡ nhất trong 21 ngày tuyệt thực chốn ngục tù. Giữa chiếc cũi chật hẹp và những vết thương lở loét, nụ cười bình an của ngài đã biến nhục hình thành bệ phóng của ân sủng, khiến cả những người chưa nhận biết Chúa cũng phải kính phục tôn xưng ngài là “Ông Thần Sống”. Ngài là minh chứng hùng hồn rằng: Tình yêu Đức Kitô có thể chiến thắng mọi ngục tù, và không có mảnh đất nào là xa lạ khi ta cắm rễ đức tin vào đó.
Lời cầu nguyện cùng Thánh Phêrô Phanxicô Néron Bắc
Lạy Thánh Phêrô Phanxicô Néron Bắc, người linh mục thừa sai oai dũng, ngài đã từ bỏ quê hương tráng lệ để chọn mảnh đất Việt Nam làm quê hương thứ hai, và chọn Thập Giá làm gia nghiệp đời đời. Chúng con tạ ơn Chúa đã ban cho Giáo hội Việt Nam một vị chứng nhân kiên cường và tràn đầy tình ái tuất như ngài.
Xin ngài nguyện giúp cầu thay, ban cho chúng con một đức tin vững vàng để không nao núng trước những thử thách, gian truân của cuộc đời. Xin dạy chúng con bài học của sự thinh lặng hi sinh, biết chịu thiệt thòi về phần mình để bảo vệ bình an và danh dự cho anh chị em xung quanh.
Như ngài đã từng mỉm cười rạng rỡ giữa chốn ngục tù tăm tối, xin ban cho chúng con niềm vui siêu nhiên của Chúa Thánh Thần, để dù sống trong nghịch cảnh hay bệnh tật, chúng con vẫn giữ được sự bình an đích thực. Cuối cùng, xin cho chúng con luôn biết yêu mến quê hương đất nước, và sẵn sàng làm chứng cho Tình yêu Chúa bằng chính cuộc sống dấn thân phục vụ hằng ngày của mình. Amen.
